|
Zelve
 Paşabağlarına 1km. uzaklıktaki Zelve, Aktepe'nin dik ve
kuzey yamaçlarında kurulmuştur. Üç vadiden olaşan Zelve Ören
Yeri, peribacalarının en yoğun olduğu yerdir. Vadideki
peribacaları sivri uçlu ve geniş gövdelidir.
Zelve 9. ve 13. yüzyılda Hıristiyanların önemli yerleşim ve
dini merkezlerinden biri olmuş; aynı zamanda rahiplere ilk
dini seminerlerde bu yörede verilmiştir.
Yamaçların dibinde yeralan 'Direkli Kilise' Zelve'deki
manastır hayatının ilk yıllarına aittir. Kilise
süslemelerinde tercih edilen kabartma haçlar daha çok
ikonoklastik düşünce ile yakından ilgilidir. İkonoklastik
Dönem öncesine tarihlenen Balıklı, Üzümlü ve Geyikli
Kiliseler vadinin önemli kiliselerindendir.
1952 yılına kadar iskan edilmiş vadide manastır ve
kiliselerden başka yerleşim yerleri, iki vadiye açılan
tünel, değirmen, cami ve güvercinlikler bulunmaktadır.
Saruhan
Nevşehir'in Avanos ilçesinin 5km. güney doğusunda Ürgüp'ün
ise 6km.kuzeyinde, Damsa vadisinde yer alır. Han, Doğu-Batı
bağlantısındaki Aksaray-Kayseri güzergahındadır.
II.
İzzettin Keykavus zamanında -belki de onun tarafından- 1249
yılında yaptırılan Saruhan 2000 m² lik bir alanı
kaplamaktadır.
Saruhan'da yapı malzemesi olarak sarı, kırmızımsı pembe ve
açık kahverengi, oldukça düzgün kesme taşlar kullanılmıştır.
Gerek anıtsal portalin, gerekse iç portalin kapı
kemerlerinde iki renkli taşlar kullanılmış, böylece
dekoratif bir görünüm sağlanmıştır.
Üst kısımları kısmen yıkılmış olan dış portalde diğer
sultanhanlarında olduğu gibi daha çok geometrik süslemeler
tercih edilmiştir. Kubbeli köşk mescidi ise diğer
kervansarayların aksine anıtsal portalin üzerine
yapılmıştır. Avluya bakan mescit kapası mukarnaslı
tromplarla süslüdür. Geniş avlunun solunda çeşmeli bir
revak, sağında ise konaklama ve hamama ait mekanlar yer
alır. Revaklarda kullanılan bazı taşların üzerindeki küçük
çizgiler taş ustalarının özel işaretleridir. Hayvanların ve
seyislerin konakladığı holü Aksaray Sultanhanı ve
Ağzıkarahan holünün benzeridir. Pandantifler üzerine oturan
aydınlık kubbesi oldukça sadedir.
Üst kısımları yer yer yıkılan Han, 1991 yılında restorasyonu
tamamlanarak orjinal haline getirilmiştir.
Sultanhanların en son örneklerinden olan Saruhan'dan sonra
Selçuklu sultanları han yaptırmamışlardır.
Paşabağı
Göreme-Avanos yolunun sağında, yoldan 1km. içeridedir.
Eskiden 'Rahipler Vadisi' bugün 'Paşabağı' olarak
adlandırılan bu alan, kendine özgü peribacalarıyla doludur.
Çok gövdeli ve çok başlı olan bazı peribacalarının içlerine
şapel ve oturma mekanları oyulmuştur.
Üç başlı peribacalarının birinde Aziz Simeon adına yapılmış
bir şapel ve inziva hücresi bulunmaktadır. Dar bir baca
vasıtasıyla ulaşılabilen hücrenin girişini antitetik haçlar
süslemektedir. İçinde ocak, oturma ve yatma mekanları ile
ışık girmesini sağlayan pencere aralıkları mevcuttur .
5.
yüzyılda Halep yakınlarında münzevi bir hayat sürdüren Aziz
Simeon, mucizeler yarattığı söylentileri çıkınca, halkın
aşırı ilgisinden kaçarak iki metre yüksekliğinde bir sütun
üzerinde yaşamaya başlar. Daha sonra 15m. yüksekliğinde bir
sütuna geçen Aziz Simeon, aşağıya sadece müritlerinin
getirdiği az miktarda yiyecek ve içeceği almak için iner.
Kapadokyalı münzeviler ise bir sütun yerine hazır buldukları
peribacalarını oyarak dünyevi hayattan uzaklaşırlar.
Peribacasını aşağıdan yukarı doğru oyarak 10-15m.
yükseklikte kaya odalarda yaşar, kaya yataklarda yatarlar.
Çavuşin
Göreme-Avanos yolu üzerinde, Göreme'ye 2km. uzaklıktadır.
Çavuşin'deki Vaftizci Yahya adına yapılan kilise bölgeye
hakim bir yerdedir. Muhtemelen 5. yüzyılda yapılmış
-boyanmış- olduğundan bölgenin en eski kilisesidir.
Kapadokya'da pek görülmeyen geniş avlusu son yıllarda
kayaların kopması sonucu yıkılmıştır.
Eski Çavuşin vadisindeki harabeler hıristiyan dervişlerinin
ve topluluklarının yaşadığı yerlerdi. Çavuşin'in hemen
yanındaki Güllüdere'de 5 kilise bulunmaktadır. Vadinin
yakınındaki Haçlı Kilise aynı zamanda Arap akınlarına karşı
savunma amaçlı olarak da kullanılmıştır.
Çavuşin (Nicephorus Phocas) Kilisesi
Göreme-Avanos yolu kenarında, Göreme'ye 2.5km. uzaklıktadır.
Oldukça yüksek tek nefli, beşik tonozlu, üç apsisli olan
kilisenin narteksi yıkılmıştır. 964/965 yıllarına
tarihlenmektedir.
Sahneleri: Tonozda Müjde, Ziyaret, Bakireliğin
ispatı, Mısır'a kaçış, Yusuf'un ikinci rüyası, Havarilerin
Tanrı yolunda görevlendirilmesi, Üç müneccimin tapınması,
Masum çocukların katliamı, Elizabeth'in takip edilişi,
Zekeriya'nın öldürülmesi; batı duvarında Yusuf ve Meryem
deney sonrası, Beytüllahim'e yolculuk, Doğum, Son yemek,
İhanet, İsa'nın cehenneme inişi, Vaftiz; kuzey duvarında İsa
Platus önünde, İsa Golgota yoluna, İsa çarmıhta, İsa'nın
ölümü; güney duvarında Kudüs'e giriş, Lazarus'un
diriltilmesi, Kör adamın iyileştirilmesi, İsa'nın çarmıhtan
indirilmesi, Kadınlar boş mezar başında; apsis duvarında
Başkalaşım resmedilmiştir.
geri dönmek için tıklayınız
|
