|
 Selçukluların
kültür, bilim ve sanat konularında elemanların
yetiştirildiği yapılardı. Bugünkü orta ve yüksek öğrenimle
aynı düzeyde eğitim veren medreselerde öğretim dört ana
dalda yürütülürdü: Din ve hukuk, dil ve edebiyat, felsefe ve
temel bilimler. Belli bir öğretim süresi yoktu. Kitap
bitirme söz konusu olduğundan öğrenciler farklı zamanlarda
öğrenimlerini tamamlardı. Eğitim sabah namazından sonra
başlar, öğle namazına kadar devam ederdi. Öğrenciler daha
sonra avlu etrafındaki çalışma hücrelerine çekilirlerdi.
Genellikle salı, perşembe ve cuma günü tatil yapılırdı.
İlk medreseler camilere ve mescitlere bağlı, onların yanında
ya da içinde öğretime ayrılmış özel yerlerdi. Daha sonra
Selçuklu sultanları kendi adlarına olduğu kadar eşlerinin
adına da -çoğu tıp alanında öğrenim veren- medreseler inşa
ettirdiler.
Araştırmacılar, medrese mimarlığının kökenini Mısır'a ve
Orta Asya'ya bağlarlar. XII. yüzyıldan itibaren görülen
Anadolu Selçuklu Medreseleri, açık ya da kapalı avluludur.
Açık avlulu medrese tipi ise en yaygın olanıdır. Bunlarda
tek, çift, üç ve dört eyvanın yanı sıra iki katlı olanları
da bulunmaktadır. Bunun yanı sıra avlu yerine, büyük bir
kubbeyle örtülü merkezi bir mekanın bulunduğu medreseler de
ikinci temel tipi oluşturmaktadır.
HUNAT HATUN MEDRESESİ
Kayseri'de I. Alaaddin Keykubat'ın eşi Hunad (Mahperi) Hatun
tarafından 1237/1238 yılında yaptırılan Medrese, cami, türbe
ve hamam komplekslerinden ibaret olan Hunad Hatun Külliyesi
içinde yer alır.
 Dikdörtgen
planlı, açık avlulu ve iki eyvanlı olan Medrese, yuvarlak
destek kulelerine sahiptir. Doğu yönündeki portali kısmen
yıkılmış olmasına karşın Selçuklu taş işçiliğinin iyi
örneklerinden olduğu anlaşılmaktadır. Kemerli, yüksek
revaklarla çevrili avlunun uzun kenarlarında sekizerden on
altı adet tonozlu hücre yer alır. Yan hücrelerin tonozu,
duvarları ve tabanı düzgün taşlarla kaplıdır. Giriş holünün
sağ ve solundaki mekanlar birbirlerine simetrik olup mescidi
sağ kanattadır.
Girişin tam karşısında yer alan ana eyvan derin ve yüksek
beşik tonozlu olduğundan anıtsal görünüme sahiptir. Dış
çerçevesi ve yan duvarlarda yer alan dolap nişleri geometrik
motiflerle süslüdür.
Ana eyvanın solunda kare planlı dersane, sağında ise iç içe
bölmeli mekanlar yer alır. Bu kısımdan daha sonra inşa
edilen Hunat Hatun Türbesi'ne geçilir.
TAŞKINPAŞA MEDRESESİ
Ürgüp-Soğanlı yolu kenarında, Ürgüp'ün 20km. güneyindeki
Damsa (Taşkınpaşa) köyündedir. Karamanoğulları'na ait
Medrese, 22.60x23.85m. ölçülerindedir.
 Portali,
mescitteki mihrabı, kapı ve pencereleri düzgün kesme
taşlardan duvarları ise moloz taşlarla örülüdür. Üst örtüsü
tamamen yıkılmış olmasına karşın girişin hemen solundaki
merdivenlerden en az iki katlı olduğu anlaşılmaktadır.
Batı taraftaki portalinde görülen zengin taş işçiliği klasik
Selçuklu üslubundadır. Portal, tamamen geometrik ve bitkisel
motiflerle süslüdür. Girişin üstünde yer alması gereken
kitabesi kayıptır. Basık kemerli girişin hemen sağında
medresenin mescidi bulunur. Mihrabı portalde olduğu gibi
zengin bitkisel motiflerle süslüdür. Üst kısım palmet
dizileri, çift sıra bordürü ise bitkisel motiflerle
bezelidir.
Dikdörtgen planlı üzeri açık avlunun etrafında birbirinden
bağımsız mekanlar yer alır.
geri dönmek için tıklayınız
|
